Uykuya dalmakta zorlanıyor musunuz?
Uykusuzluk çağın en büyük sorunlarından. Uyku sorunu yaşayanların büyük çoğunluğu, çareyi reçetesiz ulaşabildikleri melatonin takviyelerinde arıyor...
Uykuya dalmakta zorlanıyor musunuz?
Uykusuzluk çağın en büyük sorunlarından. Uyku sorunu yaşayanların büyük çoğunluğu, çareyi reçetesiz ulaşabildikleri melatonin takviyelerinde arıyor...
Psikiyatri Uzmanı Dr. Merve Gümüşay, giderek artan melatonin kullanımındaki tehlikeye dikkat çekiyor.
Sağlık Bakanlığı tarafından son yapılan araştırma sonucuna göre 1 yaş ve üzerindeki bireylerin %23.7’si uyku sorunu yaşıyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nden Psikiyatri Uzmanı Dr. Merve Gümüşay, melatoninin klasik uyku ilaçlarından farklı olduğunu ancak biyolojik olarak etkili bir hormon olduğunu belirterek, “Doğal” veya “bitkisel” olarak pazarlanmasının gelişigüzel kullanılabileceği anlamına gelmediğine dikkat çekerek şöyle devam etti:
"Uykuya dalmakta zorlanan, gece boyunca sık sık uyanan ya da sabah dinlenemeden güne başlayanların sayısı konusunda farklı araştırmalar farklı göstergeler kullanıyor. Sağlık Bakanlığı’nın “Türkiye’de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu” verilerine göre, araştırmaya katılan 18 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 23,7’si uyku sorunu yaşadığını bildirdi. Uyku sorunu yaşayanlar içinde “az uyuma” yüzde 50,3, “uykuya dalmada sorun yaşama” yüzde 24,3 ve “hiç uyuyamama” yüzde 16 olarak belirtildi.
Uyku sorunlarının gündelik yaşamı etkilemesiyle birlikte melatonin kullanımı da giderek yaygınlaşıyor. Reçetesiz ya da internet üzerinden kolayca ulaşılabilmesi, vücutta doğal olarak bulunan bir hormon olması ve “doğal uyku desteği” şeklinde sunulması ise melatoninin tamamen zararsız olduğu düşüncesini güçlendirebiliyor. Melatonin doğru kişide, doğru zamanda ve uygun dozda kullanıldığında bazı uyku sorunlarında yardımcı olabilir. Ancak her uyku problemi için geçerli, evrensel bir “uyku ilacı” olarak görülmemeli...
MELATONİN BAĞIMLILIK YAPAR MI?
Mevcut bilgilere göre melatonin benzodiazepinler, bazı uyku ilaçları, alkol veya opioidler gibi klasik bağımlılık tablosuyla ilişkilendirilen bir madde değil. Kontrollü çalışmalarda uzatılmış salımlı melatoninin aylar boyunca kullanımının ardından belirgin tolerans, yoksunluk sendromu veya “rebound uykusuzluk” gösterilmediğine dikkat çekiliyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor.Kişinin “Melatonin almadan uyuyamam” düşüncesi geliştirmesi, fiziksel bağımlılıktan ziyade psikolojik alışkanlık veya güvence davranışı olabilir.İlaç bırakıldığında eski uykusuzluğun yeniden ortaya çıkması da her zaman yoksunluk anlamına gelmiyor. Bu durum, çoğu zaman başlangıçtaki uyku probleminin devam ettiğini gösterebiliyor.
Melotononinin yan etkileri :
Doğal” olması, melatoninin hiçbir yan etkisinin olmadığı anlamına gelmiyor.
Melatonin çoğu yetişkinde kısa süreli kullanımda iyi tolere edilse de şu etkiler görülebiliyor:
Sabah sersemliği ve gün içinde uykululuk
Baş ağrısı
Baş dönmesi
Bulantı ve karın rahatsızlığı
Canlı veya rahatsız edici rüyalar
Daha seyrek olarak tansiyon düşüklüğü, kusma, karın krampları, huzursuzluk, sinirlilik, kısa süreli kaygı artışı, oryantasyon bozukluğu ve vücut sıcaklığında düşme gibi etkiler de bildirilebiliyor.
Özellikle gece alınan melatoninin etkisinin sabaha uzaması halinde araç kullanma, dikkat gerektiren işlerde çalışma ve düşme riski açısından dikkatli olunması gerekiyor.
UYKUSUZLUK MU BAŞKA BİR SORUN MU?
Uykusuzluğun bazen başka bir psikiyatrik veya fiziksel sorunun belirtisi olabilir. Depresyon, kaygı bozuklukları, bipolar bozukluk, madde kullanımı, huzursuz bacak sendromu, uyku apnesi, tiroit hastalıkları veya kullanılan bazı ilaçlar uyku problemlerinin altında yatabiliyor. Özellikle kişinin uyku ihtiyacının belirgin şekilde azalması, buna karşın kendisini aşırı enerjik hissetmesi, hızlı konuşması ve düşüncelerinin hızlanması gibi belirtiler varsa durum yalnızca “uyuyamıyorum” şeklinde değerlendirilmemeli. Bu belirtiler mani veya hipomani tablosuyla ilişkili olabilir.Dolayısıyla yalnızca melatonin kullanarak belirtileri bastırmaya çalışmak, altta yatan durumun değerlendirilmesini geciktirebilir."
