Sınav kaygısıyla başa çıkma rehberi
Çocuklar için büyük önem tayışan LGS ve YKS sınavlarına sayılı günler kaldı. Hem çocuklar hem de anne babalar sınav döneminde büyük stres altında..
Sınav kaygısıyla başa çıkma rehberi
Çocuklar için büyük önem tayışan LGS ve YKS sınavlarına sayılı günler kaldı. Hem çocuklar hem de anne babalar sınav döneminde büyük stres altında..
Peki bu stresle nasıl başa çıkılabilir? Klinik Psikolog Merve Koca Tarı, sınav kaygısıyla baş etmenin yollarını anlattı.
Eğitim hayatının en doğal ama bir o kadar da zorlayıcı duraklarından biridir sınavlar. Ancak bazen sınavın kendisinden çok, ona yüklenen anlamlar çocukların omuzlarında ağır bir yüke dönüşür. Bir klinik psikolog olarak altını çizmek isterim ki: Hafif düzeyde bir kaygı, motivasyonu artırdığı için sağlıklıdır; ancak yoğun kaygı, var olan potansiyelin ortaya çıkmasını engeller. Peki, bu süreçte aileler nasıl bir liman olmalı, çocuklar bu fırtınalı denizde gemilerini nasıl yüzdürmeli? Gelin yakından bakalım.
Kaygı bulaşıcıdır
Kaygı, tıpkı grip gibidir; evdeki bir bireyden diğerine hızla bulaşır. Çocuğunuzun sakin kalmasını istiyorsanız, önce kendi kaygı seviyenizi dengelemeniz gerekir. Koşulsuz
Sevginizi Hissettirin: Çocuklar genellikle "Başarısız olursam ailem beni daha az sevecek" ya da "Onları hayal kırıklığına uğratacağım" korkusu yaşarlar. Ona, sınav sonucu ne olursa olsun sevilmeye ve değer görmeye devam edeceğini hem sözlerinizle hem de davranışlarınızla hissettirin.
Kıyaslama Tuzaklarından Uzak Durun
"Bak komşunun oğlu ne kadar çalışıyor", "Kuzeninin deneme netleri uçmuş" gibi cümleler motivasyon sağlamaz, aksine yetersizlik hissi doğurur. Çocuğunuzu sadece kendisiyle, kendi gelişimiyle kıyaslayın.
Gerçekçi Beklentiler Oluşturun
Her çocuğun potansiyeli, ilgi alanı ve öğrenme hızı farklıdır. Çocuğunuzdan yapabileceğinin ötesini talep etmek, onu çaresizliğe ve kaygıya sürükler.
Evdeki tek gündeminiz sınav olmasın
Sabah uyanır uyanmaz "Bugün kaç soru çözdün?" demek yerine, "Nasıl uyudun, kendini nasıl hissediyorsun?" diye sormak evdeki stres iklimini yumuşatacaktır.
2. Çocuklara ve Gençlere Tavsiyeler:
Kaygıyı Yönetmek Senin Elinde! Sevgili Gençler, sınavlar sizin zekanızı, kişiliğinizi ya da hayattaki değerinizi ölçmez; sadece o anki akademik bilginizi test eder. Kaygıyı tamamen yok edemeyiz ama onu kontrol etmeyi öğrenebiliriz. Düşünce Tarzını Değiştir: "Sınavı kazanamazsam mahvolurum", "Her şey biter" gibi felaketleştirici düşünceler yerine, "Bu sınav önemli ama hayatımın sonu değil. Elimden gelenin en iyisini yapacağım" felsefesini benimse.
Nefes ve Gevşeme Egzersizleri Yap:
Kaygılandığın anlarda kalbinin hızlı çarptığını, nefesinin hızlandığını hissedebilirsin. Bu çok normal. Burnundan derin bir nefes al, içinden dörde kadar say ve aldığın nefesi ağzından yavaşça (sanki bir mumu üflüyormuş gibi) ver. Bunu 3-4 kez tekrarlamak bedenine "güvendesin" mesajı gönderir.
Düzenli Uyku ve Beslenme:
Sınav döneminde beyninin en büyük yakıtı uyku ve sağlıklı beslenmedir. Gece geç saatlere kadar ders çalışıp uykusuz kalmak odaklanmanı zorlaştırır ve kaygıyı tetikler.
Kendine Küçük Ödüller Ver:
Sürekli çalışmak sürdürülebilir değildir. Günlük hedeflerine ulaştığında yürüyüşe çıkmak, sevdiğin bir müziği dinlemek veya arkadaşlarınla vakit geçirmek gibi küçük molalarla zihnini ödüllendir. Sınav bir varış çizgisi değil, hayat yolculuğundaki uzun bir maratonun sadece küçük bir parçasıdır. Unutmayın, hiçbir sınav sonucu bir çocuğun ruh sağlığından ve aile içi huzurdan daha değerli değildir.
